Egzamin ósmoklasisty z polskiego – struktura i zadania

Krótka odpowiedź

Egzamin ósmoklasisty z języka polskiego trwa 150 minut i składa się z dwóch części. Część I to zadania oparte na dwóch tekstach – literackim i nieliterackim. Część II to jedno wypracowanie (min. 200 słów) do wyboru spośród dwóch tematów. Za cały egzamin można zdobyć maksymalnie 45 punktów, z czego aż 20 przypada na wypracowanie.

---

Uczniowie, którzy zaczynają ósmą klasę we wrześniu 2026, będą pisać egzamin wiosną 2027 roku. Mają przed sobą niemal rok – dużo czasu, ale tylko wtedy, gdy zaczną go dobrze wykorzystywać od razu.

Ten artykuł wyjaśnia dokładnie, jak zbudowany jest arkusz, co i jak jest oceniane oraz – co najważniejsze – jak ćwiczyć wypracowanie od pierwszych tygodni szkoły, żeby w maju nie było niespodzianek.

---

Jak wygląda arkusz egzaminacyjny z języka polskiego?

Egzamin ósmoklasisty z języka polskiego trwa 150 minut. W przypadku uczniów z wydłużeniem czasu pracy przewidziane jest 195 minut.

Arkusz jest podzielony na dwie części: w pierwszej znajdą się zadania zorganizowane wokół dwóch tekstów – literackiego i nieliterackiego; druga zawiera propozycje dwóch tematów wypracowań, z których uczeń wybiera jeden i pisze tekst nie krótszy niż 200 wyrazów.

Część I – zadania z tekstów

W pierwszej części arkusza znajdą się zadania oparte na dwóch tekstach. Są tu zarówno zadania zamknięte (w których uczeń wybiera odpowiedź spośród podanych wariantów), jak i zadania otwartej odpowiedzi.

Warto wiedzieć, jak działają te teksty w praktyce:

• Tekst literacki – najczęściej fragment prozy lub dramatu. Zadania dotyczące tego tekstu sprawdzają umiejętność czytania ze zrozumieniem i analizy literackiej lub mogą dotyczyć innych zagadnień z podstawy programowej.
• Tekst nieliteracki – artykuł popularnonaukowy, esej, tekst publicystyczny. Uczeń analizuje go pod kątem rozumienia i języka.

Na egzaminie E8 2026 przykładem tekstów były fragment opowiadania Stanisława Lema ze zbioru Bajki robotów oraz tekst Stephena Hawkinga.

Zadania w części I mogą być:

• zamknięte – wybór jednej poprawnej odpowiedzi spośród kilku
• otwarte – krótka odpowiedź własnymi słowami (1–3 zdania)
• mieszane – np. uzupełnianie tabeli lub schematu

Ważna zmiana od roku szkolnego 2026/2027: Od roku szkolnego 2026/2027 będzie obowiązywać istotna zmiana – zadania w części I arkusza będą mogły sprawdzać znajomość treści lub problematyki 5 lektur obowiązkowych z klas IV–VI. We wcześniejszych latach zadania w części I arkusza dotyczące lektur dla klas IV–VI odnosiły się wyłącznie do fragmentu zamieszczonego w arkuszu – egzamin nie sprawdzał znajomości treści całej książki. To się zmienia. Ósmoklasista w roku szkolnym 2026/2027 powinien dobrze znać lektury z wcześniejszych klas – takie jak Opowieści z Narnii C.S. Lewisa czy Kajko i Kokosz Janusza Christy.

Część II – wypracowanie

W arkuszu znajdą się tematy dwóch wypracowań do wyboru – jednego o charakterze twórczym (opowiadanie) i drugiego o charakterze argumentacyjnym (rozprawka lub przemówienie). Należy napisać tekst na co najmniej 200 wyrazów. Niezależnie od wybranej formy, w wypracowaniu trzeba odwołać się do obowiązkowej lektury szkolnej i/lub innego utworu wybranego przez ucznia.

---

Ile punktów można zdobyć i za co?

Za rozwiązanie wszystkich zadań maksymalnie można uzyskać 45 punktów z języka polskiego. Za wypracowanie przypada 20 z tych punktów – niemal połowa całego wyniku.

Podział punktów wygląda następująco:

Co jest oceniane w wypracowaniu?

W przypadku wypracowania cenne punkty można stracić lub zyskać za: elementy twórcze lub retoryczne (w zależności od tego, czy uczeń wybierze opowiadanie, rozprawkę lub przemówienie).

W uproszczeniu egzaminator sprawdza każdą pracę pod kątem sześciu kryteriów:

1. Realizacja tematu – czy uczeń odpowiedział na pytanie postawione w poleceniu?
2. Elementy twórcze / retoryczne – czy opowiadanie ma wartki pomysł fabularny albo czy rozprawka ma przekonującą argumentację?
3. Kompetencje literackie i kulturowe – czy uczeń poprawnie odwołał się do lektury?
4. Styl – czy język jest spójny i odpowiedni dla wybranej formy?
5. Poprawność językowa – gramatyka, słownictwo, składnia
6. Ortografia i interpunkcja – błędy obniżają ocenę

Kiedy wypracowanie dostaje 0 punktów?

Warto znać zasady dyskwalifikujące, bo są absolutne:

• Jeżeli uczeń w ogóle nie odwołał się do treści lektury obowiązkowej wskazanej w poleceniu, za całą wypowiedź egzaminator przyzna 0 punktów.
• Jeżeli wypowiedź zawiera 180 wyrazów lub mniej, egzaminator ocenia ją tylko w trzech z sześciu kryteriów; w pozostałych uczeń otrzymuje 0.
• Praca napisana nie na temat = 0 punktów za całość.

---

Wyniki E8 2026 z języka polskiego – co mówią o trudności egzaminu?

Średni wynik procentowy z języka polskiego w 2026 roku wyniósł 65% (dla porównania: 64% w 2025 r.). Średni wynik egzaminu z języka polskiego wśród dziewcząt wyniósł 69%, a wśród chłopców 60%.

Wyniki od 90 do 100% z języka polskiego uzyskało 6,9% zdających.

Co to znaczy dla tegorocznego ósmoklasisty? Że do dobrego liceum nie wystarczy „gdzieś powyżej średniej". Wyniki powyżej 80–85% z polskiego plasują ucznia wyraźnie ponad ogółem zdających i dają realną przewagę w rekrutacji. Więcej o tym, jak wynik procentowy przekłada się na punkty rekrutacyjne, znajdziesz w artykule Wyniki egzaminu ósmoklasisty 2026 – jak odczytać wynik procentowy, centylowy i punkty rekrutacyjne.

---

Jak pisać rozprawkę na E8 – budowa krok po kroku

Rozprawka to najczęstsza forma argumentacyjna na egzaminie. Wielu uczniów boi się jej bardziej niż opowiadania, bo wydaje się „szkolna" i sztywna. W rzeczywistości ma prostą, przewidywalną strukturę – i właśnie to jest jej siłą.

Schemat dobrej rozprawki E8

1. Wstęp (3–5 zdań)

• Nawiąż do tematu (nie przepisuj polecenia).
• Sformułuj tezę – jedno zdanie, które odpowiada na pytanie zadane w poleceniu.
• Przykład tezy: „Prawdziwa przyjaźń wymaga odwagi i gotowości do poświęceń, co potwierdzają zarówno bohaterowie literaccy, jak i codzienne doświadczenie."

2. Rozwinięcie (3–4 akapity)

• Każdy akapit = jeden argument + przykład z lektury lub własnego doświadczenia.
• Argument zaczynaj słowem sygnałowym: „Po pierwsze…", „Kolejnym dowodem jest…", „Warto również zauważyć…"
• Każdy argument kończ miniwynioskiem – zdaniem, które łączy go z tezą.

3. Zakończenie (2–3 zdania)

• Podsumuj argumenty.
• Potwierdź tezę ze wstępu (własnymi słowami, nie kopiuj).
• Możesz dodać zdanie uogólniające.

Jak odwołać się do lektury – konkretnie

Uczniowie wiedzą, o czym chcą napisać, ale nie zawsze potrafią zakotwiczyć argument w konkretnym fragmencie czy bohaterze. To częsty błąd, który kosztuje punkty.

Ogólnikowe zdanie nie zdobywa punktów. „W Zemście Fredry widać, że konflikty są złe" nic nie wnosi. Konkretne zdanie wygląda tak: „Spór o mur między Cześnikiem a Rejentem w Zemście Fredry pokazuje, że upór i duma potrafią zniszczyć relacje sąsiedzkie na pokolenia – choć obaj mężczyźni mogli uniknąć konfliktu."

Ćwiczenie nr 1 – „teza na kartkę"

Weź jeden temat z archiwalnego arkusza (dostępne na stronie CKE). Napisz tylko tezę i trzy argumenty – bez rozwinięcia, bez wstępu. Taki szkielet zajmuje 5 minut i uczy myślenia argumentacyjnego szybciej niż pisanie całej pracy.

Ćwiczenie nr 2 – „100 słów na czas"

Ustaw minutnik na 10 minut. Napisz jeden akapit rozwinięcia (teza + argument + przykład z lektury + miniwniosek). Mierz liczbę słów. Cel: 80–120 słów w 10 minut. To tempo pozwoli Ci napisać całą rozprawkę w czasie egzaminu bez pośpiechu.

Ćwiczenie nr 3 – „arkusz raz w tygodniu"

Rozwiązywanie zadań egzaminacyjnych z ubiegłych lat jest bardzo pomocne w przygotowaniach. Warto korzystać z przykładowych arkuszy oraz egzaminów próbnych z ubiegłych lat dostępnych na stronie CKE. Arkusze z 2025–2026 to najlepszy materiał do nauki na E8 2027 – format zadań, poziom trudności i działy materiału są stałe od lat. Rozwiązuj jeden pełny arkusz (część I + wypracowanie) raz w tygodniu lub co dwa tygodnie. Sprawdzaj odpowiedzi, notuj błędy i wracaj do nich.

---

Plan nauki od września – co robić miesiąc po miesiącu

Nie trzeba uczyć się wszystkiego naraz. Dobry plan to taki, który rozkłada materiał równomiernie i pozostawia czas na powtórki.

Jeśli szukasz szerszego planu nauki na cały rok siódmej i ósmej klasy, przeczytaj artykuł Przygotowanie siódmoklasisty do egzaminu ósmoklasisty – plan na rok przed E8.

---

Lektury obowiązkowe – co musisz wiedzieć

Na egzaminie z języka polskiego kluczowa jest znajomość lektur obowiązkowych z klas IV–VIII wskazanych przez CKE. Na egzaminie liczy się przede wszystkim 11 pozycji książkowych obowiązkowych – 5 dla klas IV–VI i 6 dla klas VII–VIII – plus krótsze utwory i wiersze wspólne dla wszystkich klas.

Kluczowe zasady dotyczące lektur:

• Lektury klas IV–VI: Od roku szkolnego 2026/2027 zadania w części I arkusza będą mogły sprawdzać znajomość treści lub problematyki 5 lektur obowiązkowych z klas IV–VI. To nowość – wcześniej pytania dotyczyły wyłącznie fragmentu zamieszczonego w arkuszu.
• Lektury klas VII–VIII trzeba znać w całości – bohaterowie, motywy, ważne sceny. Do najważniejszych pozycji należą: Zemsta (Aleksander Fredro), Balladyna (Juliusz Słowacki), Dziady cz. II (Adam Mickiewicz) oraz Opowieść wigilijna (Charles Dickens).
• Pełna lista lektur obowiązkowych jest zamieszczana na początku arkusza egzaminacyjnego – nie musisz jej pamiętać „na blachę" w dniu egzaminu, ale warto znać treść każdej z nich wcześniej.

---

Najczęstsze błędy

❌ „Piszę wypracowanie bez szkicu"

Uczniowie często zaczynają pisać wprost, bez planu. Efekt: gubią wątek w połowie, powtarzają argumenty albo nie zdążą napisać zakończenia. Dwie minuty na plan oszczędzają kwadrans poprawek.

❌ „Odwołuję się do lektury ogólnikowo"

„W jednej lekturze bohater też miał taki problem" – to zdanie nie zdobywa punktów za kompetencje literackie i kulturowe. Egzaminator oczekuje konkretnego tytułu, autora i sceny.

❌ „Liczę słowa i kończę na 201"

Minimalne 200 słów to granica bezpieczeństwa, nie cel. Praca, która kończy się nagle po wstępie i jednym akapicie, traci punkty za elementy retoryczne i styl. Celuj w 280–350 słów.

❌ „Ćwiczę tylko czytanie ze zrozumieniem"

Część I jest ważna, ale wypracowanie to prawie połowa punktów. Uczniowie, którzy zaniedbują ćwiczenie pisania, tracą najwięcej.

❌ „Nie sprawdzam ortografii"

W sprawozdaniu CKE z 2025 roku jednym z najsłabiej opanowanych obszarów było poprawne stosowanie znaków interpunkcyjnych w wypowiedzi pisemnej – punkty często uciekają nie za błąd merytoryczny, a za niedopilnowanie zapisu.

❌ „Zakładam, że znam lektury z klasy IV–VI"

Wielu uczniów nie pamięta dobrze książek omawianych kilka lat wcześniej. W roku szkolnym 2026/2027 zadania mogą sprawdzać znajomość tych lektur szerzej niż dotychczas – warto powtórzyć je jesienią.

---

Checklista

Użyj jej jako cotygodniowej listy kontrolnej:

• Znam strukturę arkusza (część I – zadania z tekstów; część II – wypracowanie)
• Wiem, że wypracowanie to 20 z 45 punktów
• Znam schemat rozprawki: teza → argumenty → zakończenie
• Pamiętam, że brak odwołania do lektury = 0 punktów za wypracowanie
• Napisałem co najmniej jedno wypracowanie próbne w tym tygodniu
• Znam tytuł, autora i głównych bohaterów lektur klas VII–VIII
• Powtarzam 5 lektur klas IV–VI (ważna nowość w E8 2027!)
• Rozwiązałem co najmniej jeden pełny arkusz archiwalny
• Sprawdziłem błędy z poprzednich prac i zapisałem, co poprawić
• Mam plan nauki rozłożony na miesiące, a nie na jeden tydzień przed egzaminem

---

Podsumowanie

Egzamin ósmoklasisty z języka polskiego ma przejrzystą strukturę: 150 minut, zadania z tekstów w części I i wypracowanie w części II, łącznie 45 punktów. Niemal połowa wyniku zależy od tego jednego tekstu, który piszesz samodzielnie.

Dobrą wiadomością jest to, że rozprawka, opowiadanie i przemówienie mają stały, przewidywalny schemat – można je ćwiczyć systematycznie. Uczniowie, którzy zaczynają pisać regularne wypracowania we wrześniu, w maju piszą je sprawnie i bez stresu.

Jeśli chcesz wiedzieć, jak Twój wynik z polskiego przełoży się na punkty do liceum lub technikum, sprawdź artykuł Jak liczyć punkty do liceum i technikum – wzory i przykłady.

---

Jeśli chcesz mieć pewność, że ćwiczysz we właściwym kierunku, Students with Benefits pomoże Ci zbudować indywidualny plan nauki do egzaminu z polskiego – dopasowany do Twojego poziomu i do czasu, jaki masz przed E8.

FAQ

Ile trwa egzamin ósmoklasisty z języka polskiego? Egzamin trwa 150 minut w przypadku arkusza standardowego. Uczniowie z wydłużonym czasem pracy mają do dyspozycji 195 minut.

Ile punktów można zdobyć na egzaminie z polskiego i za co? Za cały egzamin można zdobyć 45 punktów. Za zadania z tekstów (część I) – maksymalnie 25 punktów, za wypracowanie (część II) – maksymalnie 20 punktów. Wypracowanie to prawie połowa wyniku.

Czy na E8 z polskiego muszę pisać rozprawkę, czy mogę wybrać inną formę? W arkuszu znajdą się dwa tematy do wyboru: jeden o charakterze twórczym (opowiadanie) i jeden argumentacyjny (rozprawka lub przemówienie). Sam decydujesz, który wybierasz – nie ma obowiązku pisania rozprawki.

Co się stanie, jeśli nie odwołam się do lektury w wypracowaniu? Jeżeli wypowiedź w ogóle nie zawiera odwołania do wskazanej lektury obowiązkowej, egzaminator przyznaje 0 punktów za całe wypracowanie, niezależnie od jakości reszty tekstu.

Ile słów musi mieć wypracowanie na E8? Minimalna długość to 200 wyrazów. Jeśli praca zawiera 180 wyrazów lub mniej, egzaminator ocenia ją tylko w trzech z sześciu kryteriów, a w pozostałych przyznaje 0 punktów. Warto celować w 280–350 słów.

Czy lektury z klas IV–VI są ważne na egzaminie w roku szkolnym 2026/2027? Tak – to istotna zmiana. Od roku szkolnego 2026/2027 zadania w części I arkusza mogą sprawdzać znajomość treści lub problematyki 5 lektur obowiązkowych z klas IV–VI (pozycji poznawanych w całości). Wcześniej pytania o te lektury dotyczyły wyłącznie fragmentu zamieszczonego w arkuszu.

Kiedy najlepiej zacząć przygotowania do E8 z polskiego? Najlepiej od pierwszych tygodni ósmej klasy, czyli od września. Regularne pisanie wypracowań raz w tygodniu przez cały rok szkolny daje o wiele lepsze efekty niż intensywna nauka w ostatnim miesiącu przed egzaminem.