Matura z biznesu i zarządzania 2027 – jak zdawać, czy warto
Zespół SWB·9 listopada 2026·11 min czytania
Spis treści
- 01Krótka odpowiedź
- 02Dla kogo jest ten artykuł
- 03Matura z biznesu i zarządzania 2027 – jak zdawać
- 04Jak wygląda arkusz i co sprawdza egzamin
- 05Co ćwiczyć, skoro nie ma arkuszy z poprzednich lat
- 06Plan na 8 tygodni: najpierw sprawdź, potem zdecyduj
- 07Czy warto wybrać BiZ? Tabela decyzyjna
- 08Najczęstsze błędy
- 09Checklista
- 10Podsumowanie
- 11FAQ
Krótka odpowiedź
Biznes i zarządzanie (BiZ) zdasz wyłącznie jako przedmiot dodatkowy na poziomie rozszerzonym. Pierwszy egzamin odbędzie się 21 maja 2027 r. o 9:00, potrwa 180 minut i da maksymalnie 50 punktów. W 2027 r. mogą do niego przystąpić tylko absolwenci 4-letniego liceum ogólnokształcącego. Czy warto, zależy od kierunku studiów i od tego, czy wybrana uczelnia uwzględnia BiZ w rekrutacji.
Dla kogo jest ten artykuł
Jesteś w klasie maturalnej i zastanawiasz się nad nowym przedmiotem. Nie ma do niego żadnych arkuszy z poprzednich lat, a deklarację trzeba złożyć w lutym. Poniżej znajdziesz zasady egzaminu, sposób przygotowania się bez starych arkuszy, plan na 8 tygodni i tabelę, która pomoże podjąć decyzję.
Plan zakłada start na początku listopada 2026 r. Do deklaracji zostaje wtedy czas na sprawdzenie, czy BiZ do ciebie pasuje, zanim się zobowiążesz. Jeśli zaczynasz później, skróć poszczególne etapy, ale nie rezygnuj z pytań do uczelni.
Matura z biznesu i zarządzania 2027 – jak zdawać
Najważniejsze zasady w jednym miejscu:
| Element | Co wiemy |
|---|---|
| Rodzaj przedmiotu | Tylko dodatkowy, poziom rozszerzony; CKE nie przewiduje poziomu podstawowego. |
| Termin główny | 21 maja 2027 r. (piątek), godz. 9:00. |
| Termin dodatkowy | 16 czerwca 2027 r. (środa). |
| Czas i punkty | 180 minut, 50 punktów. |
| Forma | Wyłącznie pisemna, bez części ustnej. |
| Kalkulator | Dozwolony kalkulator prosty. Szczegóły podaje komunikat dyrektora CKE w danym roku szkolnym. |
| Kto może zdawać w 2027 r. | Absolwenci liceum. Technikum dopiero od 2028 r. |
| Wyniki | 9 lipca 2027 r. |
Jak się zapisać? BiZ wybierasz w deklaracji maturalnej. Termin to 7 lutego 2027 r. Ponieważ wypada w niedzielę, zapytaj w szkole, do kiedy dyrektor przyjmuje deklaracje, i nie zostawiaj tego na ostatni weekend. Po terminie co do zasady nie zmienisz już przedmiotów ani poziomów. Decyzja jest więc trudna do cofnięcia, dlatego warto sprawdzić ją wcześniej (plan niżej).
Czy BiZ może być twoim jedynym rozszerzeniem? Tak. W 2027 r. trzeba przystąpić do co najmniej jednego egzaminu pisemnego z przedmiotu dodatkowego na poziomie rozszerzonym, a BiZ może być właśnie tym przedmiotem. Możesz też zdawać go obok innych rozszerzeń. Więcej o układaniu zestawu przedmiotów znajdziesz w artykule Jakie rozszerzenia wybrać na maturę. Pełny kalendarz sesji jest w tekście Terminy egzaminów 2027.
Jak wygląda arkusz i co sprawdza egzamin
Zadania to pojedyncze zadania i wiązki zadań. Zamknięte to wielokrotny wybór, prawda–fałsz i dobieranie. Otwarte to uzupełnianie luk, obliczenia i krótkie odpowiedzi. W otwartych pojawia się też wyjaśnianie związków przyczynowo-skutkowych.
Najważniejsze jest to, że sama znajomość definicji nie wystarczy. Opisy egzaminu zapowiadają, że maturzysta może zostać poproszony o odczytanie danych z wykresu, ocenę sytuacji albo wyciągnięcie wniosku. W otwartych zadaniach liczy się argumentacja.
Przykładowe zadania pokazują rozpiętość tematów. Są pytania o cechy weksla wykorzystywanego na rynku kapitałowym, o model biznesowy (Business Model Canvas) i zakładanie działalności (formularz CEIDG-1). Są też zadania liczbowe, np. zysk brutto i netto, ROS, wzrost PKB.
BiZ a przedsiębiorczość
BiZ zastąpił od 1 września 2023 r. przedmiot o nazwie podstawy przedsiębiorczości. Jeśli więc szukasz hasła „przedsiębiorczość matura", chodzi o ten sam szkolny przedmiot pod nową nazwą. Egzamin nie jest powtórką z lekcji. To sprawdzian rozumienia, liczenia i uzasadniania.
Co ćwiczyć, skoro nie ma arkuszy z poprzednich lat
To pierwszy rocznik tego egzaminu. Archiwum arkuszy z tego przedmiotu jeszcze nie istnieje, a przykładowe zadania są w informatorze CKE. Nie ma też statystyk zdawalności ani średnich wyników. Nie wiesz więc z góry, jak trudny będzie arkusz. Warto to uczciwie uwzględnić w decyzji.
Źródła do nauki, od najpewniejszego:
- Informator CKE. To podstawa. CKE zaznacza jednak, że zadania z informatora nie wyczerpują wszystkich typów zadań ani wszystkich wymagań z podstawy programowej. Traktuj go jako punkt wyjścia, nie jako pełny zakres.
- Arkusz CKE w ramach próbnych matur. CKE zapowiedziała, że 11 stycznia 2027 r. o 9:00 udostępni arkusz z biznesu i zarządzania (poziom rozszerzony) dla klas IV liceum. To jedyny oficjalny pełny arkusz, który zobaczysz przed terminem deklaracji.
- Arkusze autorskie. Wydawcy i serwisy tworzą własne arkusze. Jeden z nich opisuje swój arkusz jako ułożony od zera na podstawie wymagań CKE. To dobry trening, ale nie wskaźnik oficjalnego poziomu trudności.
- Materiały spoza BiZ. Czytanie wykresów i tekstów źródłowych możesz ćwiczyć na arkuszach z WOS-u, geografii czy matematyki. Do tego dochodzą publiczne dane, np. z GUS.
Cztery umiejętności do wytrenowania:
- Liczenie. Kalkulator jest dozwolony, więc nie chodzi o szybkość, tylko o znajomość wzorów.
- Czytanie danych. Opisuj słowami, co pokazuje wykres, zanim zaczniesz odpowiadać.
- Argumentowanie. Stosuj schemat: teza → mechanizm → skutek.
- Rozróżnianie pojęć. Chodzi o podobne instrumenty i formy działalności. Zawsze pytaj, czym się różnią.
Przykład liczbowy (dane wymyślone do ćwiczenia): firma ma przychody ze sprzedaży 200 000 zł i zysk netto 24 000 zł. ROS (rentowność sprzedaży netto) to zysk netto podzielony przez przychody: 24 000 ÷ 200 000 = 0,12, czyli 12%. Na maturze musisz wiedzieć, który wzór wybrać i jak zinterpretować wynik.
Przykład argumentacji (zadanie ćwiczeniowe): „Wyjaśnij, dlaczego wzrost stóp procentowych może zmniejszyć liczbę zaciąganych kredytów." Dobra odpowiedź ma trzy kroki. Najpierw napisz, że kredyt staje się droższy. Potem, że mniej osób i firm uzna go za opłacalny. Na końcu, że spada popyt na kredyty. Jeśli któryś krok pominiesz, odpowiedź będzie niepełna i możesz stracić punkty.
Zasada oceniania w otwartych zadaniach: informator dopuszcza każdą merytorycznie poprawną odpowiedź zgodną z poleceniem, przepisami i etyką biznesu, nie tylko tę z klucza. Nie ucz się więc odpowiedzi z klucza na pamięć. Ćwicz własne sformułowania.
Jak analizować błędy po arkuszu, opisujemy w tekście Jak ćwiczyć na arkuszach maturalnych. Jeśli uczysz się nowego materiału, pomoże też metoda interleaving, czyli mieszanie tematów.
Plan na 8 tygodni: najpierw sprawdź, potem zdecyduj
Idea jest prosta. Zanim złożysz deklarację, przez 8 tygodni testujesz BiZ w małej dawce, około 2–3 godzin tygodniowo. Jeśli ruszysz na początku listopada, sześć pierwszych tygodni zmieścisz przed świętami. Tydzień 7 zaplanuj na połowę stycznia, bo 11 stycznia CKE udostępni arkusz z BiZ. Zostanie wtedy jeszcze kilka tygodni na decyzję przed 7 lutego.
| Tydzień | Co robisz | Jak wiesz, że zrobione |
|---|---|---|
| 1 | Pobierasz informator CKE i czytasz opis egzaminu oraz wymagania. | Masz listę działów, które znasz, i tych, których nie znasz. |
| 2 | Rozwiązujesz zadania zamknięte z informatora, zanim sprawdzisz klucz. | Wiesz, w których typach zadań się mylisz. |
| 3 | Piszesz odpowiedzi do zadań otwartych, potem porównujesz je z kluczem. | Masz 3–4 własne odpowiedzi poprawione według kryteriów. |
| 4 | Robisz zadania liczbowe: zysk, ROS, wzrost PKB. | Potrafisz zapisać wzór i wynik bez zaglądania do notatek. |
| 5 | Czytasz wykresy i tabele z publicznych danych (np. GUS), opisujesz wnioski. | Masz 3 krótkie wnioski napisane własnymi słowami. |
| 6 | Porównujesz pojęcia: weksel, formy działalności, rejestracja firmy (CEIDG). | Masz jedną tabelę porównawczą na działanie lub instrument. |
| 7 (po 11 stycznia) | Rozwiązujesz arkusz CKE z 11 stycznia w ciągu 180 minut. | Masz wynik i listę błędów. |
| 8 | Analizujesz błędy i odpowiadasz sobie na pytania decyzyjne (niżej). | Decyzja zapadła: tak, nie albo „sprawdzę jeszcze uczelnie". |
Po decyzji na „tak" możesz przejść do rytmu: jeden arkusz co dwa tygodnie i regularne powtórki. W ostatnich tygodniach ćwicz o 9:00, w warunkach zbliżonych do egzaminu. Jak to ułożyć w tygodniu, pokazuje Plan tygodniowy maturzysty.
Czy warto wybrać BiZ? Tabela decyzyjna
Nie ma jednej odpowiedzi. Oto jak patrzeć na to, zależnie od twojej sytuacji:
| Twoja sytuacja | Werdykt | Dlaczego |
|---|---|---|
| Chcesz studiować zarządzanie, finanse lub ekonomię, a uczelnia uwzględnia BiZ | Warto rozważyć | Egzamin pokrywa się z tematyką studiów. Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu w zasadach na 2027 r. wymienia BiZ wśród przedmiotów do wyboru na kierunku Zarządzanie. |
| Interesujesz się ekonomią, ale uczelnia nie uwzględnia BiZ | Raczej nie dla punktów | Wynik może nie pomóc w rekrutacji. |
| Masz już mocne rozszerzenie wymagane na kierunek (np. matematykę) i mało czasu | Rozważ ostrożnie | Na zarządzaniu często premiowana jest matematyka i przedmioty ścisłe. Nowy przedmiot może kosztować czas, którego brakuje na ważniejszy egzamin. |
| Jesteś w technikum | W 2027 r. nie dotyczy | Technikum zyska taką możliwość od 2028 r. |
| Wahasz się, bo egzamin jest nowy | Zrób plan 8 tygodni | Statystyk nie ma, więc oceniasz na własnym wyniku. |
Atut do rozważenia: nie musisz zdobyć 30% z przedmiotu dodatkowego, a wynik może się liczyć w rekrutacji, jeśli uczelnia go uwzględnia. Brak progu zdawalności nie znaczy, że wynik jest bez znaczenia. Daje po prostu mniejszą presję.
4 pytania do uczelni przed deklaracją
Sprawdź zasady rekrutacji na rok 2027/2028 na stronie każdego wybranego kierunku. Jeśli nie znajdziesz odpowiedzi, napisz do biura rekrutacji:
- Czy w rekrutacji na kierunek X uwzględniacie wynik z biznesu i zarządzania?
- Czy BiZ jest przedmiotem wymaganym, czy jednym z przedmiotów do wyboru?
- Jak przeliczacie wynik z poziomu rozszerzonego na punkty?
- Czy BiZ może zastąpić inny przedmiot (np. geografię lub historię), czy mam zdawać go dodatkowo?
Na uczelni z przykładu BiZ jest jednym z przedmiotów do wyboru, a nie jedynym wymaganym. Dlatego pytanie nr 2 jest tak ważne. Jak liczy się punkty, wyjaśniamy w artykule Jak przeliczyć wyniki matury na punkty rekrutacyjne.
Najczęstsze błędy
1. Wybór BiZ, bo „przedsiębiorczość była łatwa". Skutek: uczysz się definicji, a egzamin sprawdza czytanie danych i argumentowanie. Zamiast tego: od pierwszego tygodnia ćwicz zadania z wykresem i pisanie wyjaśnień.
2. Uznanie arkusza autorskiego za wzorzec trudności. Skutek: wynik z arkusza komercyjnego daje fałszywe poczucie bezpieczeństwa albo niepotrzebny stres. Zamiast tego: informator i arkusz CKE ze stycznia traktuj jako punkt odniesienia, a arkusze autorskie jako dodatkowy trening.
3. Zgłoszenie BiZ bez sprawdzenia uczelni. Skutek: poświęcasz miesiące na przedmiot, który na twoim kierunku nie daje punktów. Zamiast tego: zadaj uczelniom cztery pytania z tabeli i zapisz odpowiedzi.
4. Odkładanie decyzji na ostatni tydzień. Skutek: po terminie deklaracji co do zasady nie zmienisz przedmiotów. Zamiast tego: zakończ plan 8 tygodni przed 7 lutego.
5. Uczenie się kluczy odpowiedzi na pamięć. Skutek: w zadaniach otwartych można dostać punkt za inną, poprawną odpowiedź, a ty jej nie sformułujesz. Zamiast tego: po każdym zadaniu sprawdź, czy twoja odpowiedź spełnia polecenie, nawet gdy różni się od klucza.
Checklista
- Pobierz informator CKE i przeczytaj opis egzaminu.
- Rozwiąż arkusz CKE udostępniony 11 stycznia 2027 r. w 180 minut.
- Sprawdź zasady rekrutacji 2027/2028 na wybranych kierunkach.
- Zapisz odpowiedzi uczelni na cztery pytania.
- Przejrzyj komunikat CKE o przyborach i przygotuj kalkulator prosty.
- Złóż deklarację maturalną z wybranymi przedmiotami do 7 lutego 2027 r. (sprawdź w szkole, do kiedy dyrektor ją przyjmuje, bo 7 lutego to niedziela).
Podsumowanie
BiZ to nowy egzamin, który wymaga rozumienia, a nie samego pamiętania: 180 minut, 50 punktów, 21 maja 2027 r. Możesz go zdawać tylko jako rozszerzenie dodatkowe i tylko jeśli kończysz liceum. Nie ma starych arkuszy, więc bazujesz na informatorze, arkuszu CKE ze stycznia i własnych ćwiczeniach.
Matura z biznesu i zarządzania ma sens, gdy twój kierunek uwzględnia ją w rekrutacji, a pierwsze tygodnie nauki pokazują, że ten sposób myślenia ci odpowiada. Jeśli po 8 tygodniach nadal brakuje ci odpowiedzi od uczelni, nie składaj deklaracji w ciemno. Napisz do biura rekrutacji i zdecyduj przed 7 lutego.
Jeśli chcesz uporządkować przygotowania do matury, Przygotowanie do matury 2027 – od czego zacząć powtórki pomoże ułożyć powtórki ze wszystkich przedmiotów.
Jeśli potrzebujesz indywidualnego wsparcia w nauce do matury, Students with Benefits prowadzi korepetycje indywidualne online i dobiera korepetytora do poziomu oraz potrzeb ucznia. Pierwszy krok to lekcja próbna, bez zobowiązań i bez przedpłaty. Pomocny będzie też poradnik Jak wybrać korepetytora do matury.
FAQ
Czy biznes i zarządzanie jest obowiązkowy na maturze 2027? Nie. Możesz go zdawać wyłącznie jako przedmiot dodatkowy na poziomie rozszerzonym. Obowiązkowe są polski, matematyka i język obcy na poziomie podstawowym oraz co najmniej jeden przedmiot dodatkowy na rozszerzeniu.
Ile trwa matura z BiZ i ile punktów można zdobyć? Egzamin trwa 180 minut, a za poprawne rozwiązanie wszystkich zadań można uzyskać 50 punktów.
Czy technikum może zdawać BiZ w 2027 roku? Nie. W 2027 r. egzamin mogą zdawać tylko absolwenci 4-letniego liceum. Absolwenci technikum zyskają taką możliwość od 2028 r.
Czy są arkusze z BiZ z poprzednich lat? Nie. To pierwszy egzamin, więc nie ma statystyk zdawalności. Do nauki służą informator CKE, arkusz CKE udostępniany 11 stycznia 2027 r. i arkusze autorskie. Te ostatnie nie są oficjalne.
Czy na maturze z BiZ można używać kalkulatora? Tak, dopuszczony jest kalkulator prosty. Szczegółowy wykaz przyborów podaje komunikat dyrektora CKE, więc warto go sprawdzić przed egzaminem.
Do kiedy trzeba zdecydować, czy zdawać BiZ? Decyzję zapisujesz w deklaracji maturalnej. Termin to 7 lutego 2027 r. Ponieważ to niedziela, sprawdź w szkole, do kiedy dyrektor przyjmuje deklaracje. Przed decyzją warto rozwiązać arkusz CKE, który ma być udostępniony 11 stycznia 2027 r.
Kiedy poznam wyniki matury z BiZ? Wyniki sesji głównej i dodatkowej zostaną ogłoszone 9 lipca 2027 r.
Lekcja próbna
Podobał Ci się ten wpis? Sprawdź, jak to wygląda na żywej lekcji.
Umów lekcję próbną - poznasz korepetytora i sprawdzisz, czy taka forma nauki pasuje Twojemu dziecku.
Zarezerwuj lekcję próbną