Matura ustna polski 2027 – pytania jawne i ocena komisji

Krótka odpowiedź

Pierwsze zadanie z zestawu, który wylosujesz na maturze ustnej z polskiego w 2027 roku, pochodzi z jawnej listy CKE. Lista ma 76 zadań. Drugie zadanie jest niejawne. Za całość możesz dostać maksymalnie 30 punktów, a do zdania potrzebujesz 30%, czyli 9 punktów. Najlepiej ćwiczyć wypowiedzi na głos i z minutnikiem, a nie tylko czytać opracowania.

Dla kogo jest ten tekst

Jeśli zdajesz maturę w maju 2027, to dobry moment, żeby uporządkować przygotowania do części ustnej. Poniżej znajdziesz:

• jak wygląda egzamin i kiedy się odbywa,
• czym są pytania jawne i skąd wziąć oficjalną listę,
• tabelę z kryteriami, według których ocenia komisja,
• plan przygotowań od listopada do maja,
• przykład budowy wypowiedzi do jednego pytania jawnego.

Opieramy się na komunikatach i informatorach CKE. Wynik zależy od Ciebie, więc nikt nie może zagwarantować konkretnej liczby punktów.

Jak wygląda matura ustna z polskiego w 2027 roku

Matura ustna z polskiego to część obowiązkowa. Zdaje się ją bez określania poziomu.

• Czas: egzamin to 15 minut przygotowania, 10 minut wypowiedzi monologowych i 5 minut rozmowy z zespołem przedmiotowym.
• Zestaw: losujesz zestaw złożony z dwóch zadań.
• Zadanie 1: pytanie jawne z listy CKE, dotyczące lektury lub tekstu kultury.
• Zadanie 2: zadanie niejawne, które może zawierać tekst literacki, nieliteracki, ikoniczny albo materiał językowy.

Terminy w 2027 roku. Egzaminy ustne zaplanowano na 17 dni: 7–8, 10–13, 17–22, 24–26 oraz 28 i 29 maja. Dokładny dzień i godzinę wyznacza szkoła. Pisemna matura z polskiego na poziomie podstawowym jest 4 maja 2027 r., więc pierwsze egzaminy ustne zaczynają się kilka dni po niej. Jeśli Twój termin wypada na początku maja, na naukę od zera zostaje bardzo mało czasu.

Część ustna w terminie poprawkowym jest zaplanowana na 24 sierpnia 2027 r. Pełny kalendarz znajdziesz w artykule Terminy egzaminów 2027 – kalendarz matura i E8.

Pytania jawne na maturę ustną 2027 – co to jest i skąd wziąć listę

Pytania jawne (oficjalnie: zadania jawne) to zadania pierwsze z zestawu. CKE ogłosiła je w komunikacie jako listę obowiązującą w latach 2026–2028. Komunikat dyrektora CKE jest z 30 sierpnia 2024 r. Na maturze 2027 obowiązuje więc ta sama lista co w 2026 roku.

Oficjalną listę znajdziesz na stronie CKE z komunikatami o zadaniach jawnych w 2027 r.. Pobierz ją stamtąd, bo zestawienia z internetu mogą zawierać błędy w numeracji lub treści poleceń.

Uwaga na pomyłkę. W sierpniu 2026 r. CKE ogłosiła też osobną listę na lata 2029–2031. Ona nie dotyczy Twojej matury. Przy pobieraniu sprawdź, czy dokument odnosi się do roku 2027.

Jak zbudowana jest lista

Zadania są pogrupowane według lektur. Każde polecenie ma stały schemat: zagadnienie, polecenie „omów zagadnienie na podstawie…” i prośba o uwzględnienie wybranego kontekstu. Tak wygląda zadanie 1: motyw cierpienia niezawinionego, omówienie na podstawie fragmentów Księgi Hioba i uwzględnienie wybranego kontekstu.

Kilka przykładów pokazuje rodzaj zagadnień (numeracja jak na liście CKE):

Pełne brzmienie poleceń sprawdź w komunikacie CKE.

Co ocenia komisja – tabela punktów

Oceniającym jest przedmiotowy zespół egzaminacyjny. Za egzamin można dostać maksymalnie 30 punktów, które zespół przyznaje w czterech kryteriach.

Najwięcej punktów (16) przyznaje się za treść monologów. To właśnie ona najmocniej wpływa na wynik, a wypowiedź oparta tylko na ogólnikach zwykle ją osłabia.

Jak wygląda rozmowa

W rozmowie zespół zadaje łącznie od 1 do 3 pytań, poleceń lub zagadnień. Pytania nie mogą dotyczyć faktograficznych detali lektury. Nie musisz więc pamiętać imienia drugoplanowej postaci. Liczy się rozumienie utworu i umiejętność rozmowy o nim.

Jak przygotować się do pytań jawnych – plan od listopada do maja

Jeśli zaczynasz jesienią, do ustnych egzaminów zostaje około pół roku. To dość czasu, żeby przygotować się spokojnie, bez wkuwania w ostatnim tygodniu. Poniższy plan to propozycja. Dopasuj tempo do swoich lektur i do pozostałych matur.

Pisemną maturę z polskiego omawia osobny artykuł Wypracowanie maturalne – jak pisać, żeby dostać 30+ pkt. Ogólne porady o nauce polskiego znajdziesz w tekście Jak uczyć się polskiego w liceum. Rozkład tygodnia z uwzględnieniem innych przedmiotów ułatwi Plan tygodniowy maturzysty.

Orientacyjny podział czasu

Na obie wypowiedzi masz łącznie około 10 minut. Rozsądnie jest przygotować się na mniej więcej 4–5 minut na zadanie. To nasza orientacyjna propozycja, a nie przepis CKE. Według opisu przebiegu opartego na informatorze możesz zacząć od wybranego zadania i nie musisz trzymać się kolejności z zestawu.

Przykład: jak zbudować wypowiedź do jednego pytania jawnego

Weźmy zadanie 66: „Czy możliwe jest zbudowanie doskonałego państwa?” (Rok 1984 Orwella). Poniżej szkielet do własnego dopracowania, a nie gotowiec do wyuczenia.

Wstęp (ok. 30 sekund). Przedstaw problem i swoją tezę. Przykład: „Powieść Orwella pokazuje, że państwo, które obiecuje doskonały porządek kosztem wolności jednostki, nie jest ideałem, tylko jego zaprzeczeniem”.

Rozwinięcie (ok. 3 minuty).

1. Argument 1: kontrola. Opisz, jak państwo obserwuje obywateli (teleekrany, Wielki Brat) i co to robi z relacjami między ludźmi.
2. Argument 2: manipulacja językiem i przeszłością. Wyjaśnij, jak nowomowa i przepisywanie historii ograniczają myślenie.
3. Argument 3: los bohatera. Pokaż, co dzieje się z Winstonem, i wyciągnij z tego wniosek o cenie „doskonałości”.

Kontekst (ok. 30 sekund). Polecenie prosi o uwzględnienie wybranego kontekstu. Możesz np. porównać obraz państwa z innym tekstem kultury o władzy totalnej albo odnieść go do historycznego doświadczenia XX wieku.

Zakończenie (ok. 20 sekund). Wróć do tezy i odpowiedz wprost na pytanie z polecenia.

Pytania w rozmowie. Zespół może poprosić o wyjaśnienie jednego argumentu albo o osobistą refleksję, np. czy ostrzeżenie Orwella jest aktualne. Dobrze przygotowany szkielet pomaga, bo znasz swoje argumenty i potrafisz je rozwinąć. Tekst wyuczony na pamięć w takiej sytuacji zwykle nie pomaga.

Zadanie niejawne i rozmowa – o czym nie zapominać

Pytania jawne to tylko połowa egzaminu. W zadaniu 2 dostajesz polecenie i materiał, którego nie znasz z wcześniejszej nauki. Masz odczytać problem z polecenia, wykorzystać dołączony materiał i odwołać się do innego tekstu kultury lub utworu literackiego. CKE udostępnia zbiór przykładowych zadań do tej części. Znajdziesz go w materiałach dodatkowych CKE. Ćwicz z nim, żeby przyzwyczaić się do pracy z nieznanym tekstem w 15 minut.

Jeśli stres przed mówieniem przed komisją jest u Ciebie główną przeszkodą, zajrzyj do artykułu Stres przed pytaniem przy tablicy – jak sobie radzić. Metody opisane tam przydadzą się także na egzaminie ustnym.

Najczęstsze błędy

1. Uczenie się wypowiedzi na pamięć słowo w słowo.
   • Skutek: po pierwszym pytaniu komisji, które odbiega od wyuczonego tekstu, tracisz wątek. Rozmowa to 6 punktów.
   • Zamiast tego: ucz się szkieletu (teza, argumenty, przykłady, kontekst) i za każdym razem mów własnymi słowami.
2. Opieranie się wyłącznie na opracowaniach i streszczeniach.
   • Skutek: wypowiedź jest ogólnikowa, brakuje konkretnych odwołań do tekstu. Według kryteriów CKE wypowiedź, która w ogóle nie odnosi się do lektury z polecenia, mieści się w najniższym poziomie oceny.
   • Zamiast tego: przeczytaj lekturę albo wskazane fragmenty i zanotuj 2–3 konkretne sceny lub cytaty do każdego zagadnienia.
3. Ignorowanie zadania niejawnego.
   • Skutek: pytanie jawne idzie dobrze, a przy materiale, którego nie znasz, brakuje Ci schematu.
   • Zamiast tego: od kwietnia ćwicz regularnie zadania niejawne z materiałów CKE według zasady „odczytaj problem, użyj materiału, dodaj drugi tekst kultury”.
4. Przygotowanie w głowie zamiast na głos.
   • Skutek: wypowiedź okazuje się za długa albo za krótka, a w języku mówionym pojawiają się powtórzenia i zawieszenia.
   • Zamiast tego: nagrywaj się z minutnikiem i odsłuchuj. Zwracaj uwagę na wstęp, zakończenie i płynność.
5. Pomijanie kontekstu wskazanego w poleceniu.
   • Skutek: polecenie kończy się prośbą o uwzględnienie wybranego kontekstu, a Ty omawiasz tylko samą lekturę.
   • Zamiast tego: do każdej lektury przygotuj z góry jeden lub dwa konteksty (inny tekst kultury, tło historyczne lub filozoficzne) i sprawdź, czy pasują do kilku zagadnień.

Checklista

• Pobierz listę zadań jawnych z oficjalnej strony CKE i upewnij się, że dotyczy roku 2027.
• Oznacz przy każdej lekturze, czy jest przeczytana w całości, we fragmentach, czy wcale, i zaplanuj nadrobienie braków.
• Zapisz szkielet wypowiedzi (teza, argumenty, kontekst) dla każdej lektury z listy.
• Nagraj co najmniej pięć wypowiedzi z minutnikiem i odsłuchaj je.
• Wykonaj trzy zadania niejawne z materiałów CKE w 15 minut.
• Przeprowadź z kimś próbny egzamin: 15 minut przygotowania, wypowiedzi i krótka rozmowa.
• Sprawdź w szkole dzień i godzinę swojego egzaminu ustnego.

Podsumowanie

• Zadanie 1 z listy CKE znasz z góry, zadanie 2 jest niejawne. Przygotowuj się do obu.
• Za całość możesz dostać 30 punktów, a do zdania potrzebujesz 9. Najwięcej punktów (16) dotyczy treści monologów.
• Szkielet wypowiedzi działa lepiej niż wyuczony tekst. Pozwala odpowiadać także na pytania w rozmowie.
• Zaplanuj naukę od listopada do maja i zostaw ostatnie tygodnie na powtórki, nie na nowe lektury.

Jeśli wolisz ćwiczyć wypowiedzi z kimś, kto ich wysłucha i da konkretną informację zwrotną, Students with Benefits może Ci w tym pomóc. Prowadzimy indywidualne korepetycje online i dobieramy korepetytora do poziomu oraz potrzeb ucznia. Pierwszym krokiem jest lekcja próbna, bez zobowiązań i bez przedpłaty. Przy wyborze pomoże Ci poradnik o wyborze korepetytora do matury. Szerszy plan nauki do matury 2027 znajdziesz w artykule Przygotowanie do matury 2027 – od czego zacząć powtórki.

FAQ

Ile jest pytań jawnych na maturze ustnej z polskiego w 2027 roku? Lista zawiera 76 ponumerowanych zadań, pogrupowanych według lektur lub tekstów. Ta sama pula obowiązuje w latach 2026, 2027 i 2028.

Czy muszę przygotować wszystkie 76 pytań jawnych? Zadania nie wybierasz, tylko losujesz zestaw. Dlatego warto przygotować się z wszystkich lektur, które znasz, i nadrobić te nieprzeczytane. Nikt nie może zagwarantować, jakie zadanie wylosujesz, więc szerokie przygotowanie jest bezpieczniejsze niż stawianie na kilka tematów.

Ile punktów trzeba zdobyć, żeby zdać maturę ustną z polskiego? Za egzamin ustny można dostać maksymalnie 30 punktów, a do zdania potrzeba 30%, czyli 9 punktów.

Ile trwa matura ustna z polskiego? Egzamin trwa 30 minut: 15 minut na przygotowanie, 10 minut na wypowiedzi monologowe i 5 minut na rozmowę z zespołem przedmiotowym.

Kiedy odbywa się matura ustna z polskiego w 2027 roku? Egzaminy ustne zaplanowano na 17 dni: 7–8, 10–13, 17–22, 24–26 oraz 28 i 29 maja. Dzień i godzinę wyznacza szkoła. Część ustna w terminie poprawkowym jest zaplanowana na 24 sierpnia 2027 r.

Czy komisja może zapytać o szczegóły fabuły? Według informatora CKE zadawane pytania nie mogą dotyczyć faktograficznych detali lektury. Liczy się rozumienie problemu i umiejętność odwołania się do tekstu.

Czy lista pytań jawnych zmieni się przed maturą 2027? Lista z komunikatu z 30 sierpnia 2024 r. obejmuje lata 2026–2028 i nie zmienia się między sezonami. Osobna lista z 20 sierpnia 2026 r. dotyczy lat 2029–2031. Przed nauką sprawdź jeszcze oficjalną stronę CKE.