Nowa podstawa programowa klasa IV 2026 – co się zmienia

Krótka odpowiedź

Od 1 września 2026 roku nowa podstawa programowa „Reforma26. Kompas Jutra" obejmuje klasy I i IV szkół podstawowych. W praktyce oznacza to nowe przedmioty, zmienioną siatkę godzin i inne podejście do nauczania — zamiast zapamiętywania faktów szkoła stawia na kompetencje i uczenie się przez działanie.

---

Czym jest reforma „Kompas Jutra"?

Kompas Jutra nie jest nazwą jednego aktu prawnego, lecz określeniem szerszej reformy. Jej założeniem jest silniejsze powiązanie wiedzy z praktycznym działaniem, rozwijaniem kompetencji oraz budowaniem sprawczości ucznia.

Do tej pory podstawa programowa opierała się w dużej mierze na wiedzy, którą dziecko powinno zapamiętać. Kompas Jutra przesuwa uwagę na kompetencje — to, co dziecko potrafi zrobić z tą wiedzą w praktyce.

Podstawę prawną stanowią rozporządzenia podpisane przez minister edukacji Barbarę Nowacką: rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 11 marca 2026 r. w sprawie podstawy programowej oraz rozporządzenie z dnia 12 marca 2026 r. w sprawie ramowych planów nauczania. Reformę przygotowywało Ministerstwo Edukacji Narodowej oraz Instytut Badań Edukacyjnych.

Które klasy objęła reforma w 2026 roku?

W roku szkolnym 2026/2027 nową podstawę realizują klasy I i IV — we wszystkich przedmiotach. Klasy II, III, V, VI, VII i VIII kontynuują naukę według dotychczasowej podstawy programowej. Wyjątkiem będzie edukacja dla bezpieczeństwa: w klasie VIII nowa podstawa tego przedmiotu zacznie obowiązywać rok później, od 1 września 2027 r.

Pełny harmonogram wdrażania reformy wygląda następująco:

W 2031 roku po raz pierwszy odbędzie się nowy egzamin ósmoklasisty i nowa matura dla absolwentów liceów. W 2032 roku nową maturę napiszą absolwenci techników.

---

Co konkretnie zmienia się w klasie IV od września 2026?

1. Przyroda zamiast rozbitych przedmiotów

Jedną z najważniejszych nowości jest wprowadzenie w klasach IV–VI zintegrowanego przedmiotu „przyroda". Będzie on realizowany w wymiarze trzech godzin tygodniowo w każdej klasie i ma łączyć treści dotychczas rozproszone między różne dyscypliny.

Nowa przyroda ma być przedmiotem interdyscyplinarnym — łączy w sobie biologię, geografię, chemię i fizykę. Będzie realizowana w klasach IV–VI szkoły podstawowej w wymiarze po 3 godziny tygodniowo w każdej klasie.

Co najmniej 2 godziny przyrody tygodniowo powinny być zestawiane w dwugodzinnych blokach — po to, żeby uczniowie mieli realny czas na obserwacje i doświadczenia.

Co to oznacza dla rodzica? Twoje dziecko nie będzie miało w klasach IV–VI osobnej biologii, geografii, chemii ani fizyki. Dopiero od klasy VII wiedza ta zostanie rozdzielona na biologię, geografię, chemię i fizykę.

2. Zajęcia praktyczno-techniczne zamiast techniki

Zajęcia praktyczno-techniczne zastąpią obecnie nauczany przedmiot technika i będą realizowane w klasach IV–VI szkoły podstawowej w wymiarze po 2 godziny tygodniowo w każdej klasie.

Mają być organizowane w dłuższych blokach, aby uczniowie rzeczywiście mieli czas na projektowanie, konstruowanie i wykonywanie prac.

Dzięki zajęciom praktyczno-technicznym uczniowie będą uczyć się konkretnych umiejętności i zyskają pewność, że poradzą sobie z różnymi wyzwaniami.

3. Edukacja zdrowotna — od tego roku przedmiot obowiązkowy

Nowe przedmioty w ramach reformy to edukacja zdrowotna i edukacja obywatelska. Edukacja zdrowotna jest realizowana w wymiarze jednej godziny tygodniowo i obejmuje między innymi zagadnienia zdrowia psychicznego i relacji społecznych.

W roku szkolnym 2025/2026 edukacja zdrowotna była przedmiotem nieobowiązkowym. Od 1 września 2026 r. jest obowiązkowa w klasach IV–VIII. Wyjątkiem jest część poświęcona zdrowiu seksualnemu — pozostaje nieobowiązkowa i to rodzic decyduje, czy dziecko będzie w niej uczestniczyć. Zapytaj wychowawcę, w jaki sposób szkoła zbiera te decyzje.

To przedmiot, który wielu rodziców szczerze doceni — zamiast kolejnych wzorów i dat dziecko uczy się dbania o siebie, rozumienia własnych emocji i budowania zdrowych relacji.

4. Sześć interdyscyplinarnych modułów tematycznych

Jednym z filarów reformy są moduły tematyczne, które integrują różne przedmioty wokół wspólnych zagadnień. Podstawa programowa przewiduje 6 modułów tematycznych: bezpieczeństwo i obrona; edukacja medialna; moduł filozoficzny; ekonomiczno-finansowy; klimatyczny oraz moduł kultura.

Moduły nie staną się odrębnymi przedmiotami ani dodatkowymi zajęciami. Ich treści zostaną rozmieszczone w podstawach programowych różnych przedmiotów. W praktyce ich realizacja będzie wymagała współpracy nauczycieli.

5. Tydzień projektowy

Ministerstwo Edukacji Narodowej zapowiada, że od 1 września 2026 roku szkoły będą mogły wprowadzać tydzień projektowy fakultatywnie. Obowiązkowy ma stać się dopiero rok później, od 1 września 2027 roku.

Powszechny obowiązek zostanie wprowadzony etapami: w roku szkolnym 2027/2028 obejmie klasy IV i V, rok później klasy IV–VI, w roku 2029/2030 klasy IV–VII, a od roku 2030/2031 wszystkie klasy od IV do VIII.

Uczniowie będą pracować wspólnie nad różnymi projektami, rozwijając jednocześnie umiejętności interpersonalne.

---

Nowy plan lekcji w klasie IV — ile godzin tygodniowo?

Od roku szkolnego 2026/2027 uczniowie klasy IV będą mieli łącznie 26 godzin obowiązkowych zajęć edukacyjnych i zajęć z wychowawcą tygodniowo, plus 1 godzina edukacji zdrowotnej — łącznie 27 godzin. Plan obejmie:

• język polski – 5 godzin
• matematykę – 4 godziny
• wychowanie fizyczne – 4 godziny
• język obcy nowożytny – 3 godziny
• przyrodę – 3 godziny
• zajęcia praktyczno-techniczne (ZPT) – 2 godziny
• historię – 1 godzinę
• informatykę – 1 godzinę
• muzykę – 1 godzinę
• plastykę – 1 godzinę
• edukację zdrowotną – 1 godzinę
• zajęcia z wychowawcą – 1 godzinę

Religia lub etyka nie są wliczane do tej sumy.

---

Co zmienia się w sposobie nauczania i oceniania?

To zmiana, którą rodzice odczują nie w dzienniku, ale w rozmowach z dzieckiem po szkole.

Istotnym elementem reformy jest kształtowanie kompetencji fundamentalnych i przekrojowych, a także wzmacnianie sprawczości dzieci i uczniów, rozumianej jako zdolność do podejmowania autonomicznych działań oraz ponoszenia odpowiedzialności za własne decyzje.

Zmieni się sposób oceniania — nacisk położony jest na informację zwrotną dla rodzica i ucznia, który ma również otrzymać wsparcie w rozwoju emocjonalnym. Wiedza i umiejętności nadal będą oceniane stopniami, ale sama cyfra to za mało — powinna jej towarzyszyć konkretna informacja: co zrobiono dobrze i co warto poprawić.

Co to znaczy w praktyce? Dziecko może wrócić do domu z oceną 4, a nauczyciel powinien wyjaśnić, dlaczego nie 5 i co konkretnie poprawić. To dobry znak — pytaj o tę informację zwrotną na wywiadówkach.

---

Co NIE zmienia się w klasie IV?

Wiele rzeczy pozostaje bez zmian — i dobrze to wiedzieć, żeby nie wpadać w zbędną panikę.

• Język polski i matematyka — to nadal filary tygodniowego planu (5 i 4 godziny). Wymagania co do czytania, pisania i liczenia nie znikają.
• Oceny 1–6 — skala ocen pozostaje. Zmienia się to, że samej cyfrze powinna towarzyszyć bogatsza informacja zwrotna.
• Język obcy — angielski (lub inny język) pozostaje, nadal 3 godziny tygodniowo.

A co z egzaminem ósmoklasisty?

Tu zmiana dotyczy Twojego dziecka bezpośrednio. W 2031 roku po raz pierwszy odbędzie się egzamin ósmoklasisty w nowej formule. Dzieci idące do klasy IV we wrześniu 2026 roku ukończą klasę VIII w roku szkolnym 2030/2031 i napiszą egzamin wiosną 2031 roku — już w nowej formule.

---

Jak pomóc dziecku w przejściu do klasy IV?

Przejście z edukacji wczesnoszkolnej do klasy IV jest dla uczniów dużą zmianą. Pojawiają się osobne przedmioty, różni nauczyciele i bardziej rozbudowany plan lekcji. Od września 2026 roku dochodzą do tego nowe podstawy programowe i zmieniona siatka godzin.

Oto konkretne wskazówki, które naprawdę pomagają:

Zanim zacznie się rok szkolny

• Porozmawiaj spokojnie — powiedz dziecku, że klasa IV to nowy rozdział, a nie „trudniejsza szkoła". Inne, ale nie groźne.
• Zadbaj o organizację — nowy plan lekcji oznacza więcej przedmiotów. Warto wcześniej przygotować zeszyt lub teczkę na każdy z nich.
• Nie strasz reformą — zmiany mają pomóc, nie utrudnić. Przyroda to nie „cztery przedmioty naraz", tylko jedno spojrzenie na świat.

W pierwszych tygodniach roku szkolnego

• Obserwuj, nie interweniuj od razu — daj dziecku 2–3 tygodnie na aklimatyzację. Nowe twarze nauczycieli i nowy rytm dnia potrzebują czasu.
• Pytaj o przyczynę, nie tylko o stopień — gdy dziecko dostanie ocenę, zapytaj: „Co nauczyciel powiedział, że możesz poprawić?" Wdrażaj myślenie kształtujące od pierwszych tygodni.
• Wspieraj przyrodę przez codzienność — nowa przyroda zakłada eksperymentowanie i obserwację. Wyjście do lasu, hodowla fasoli na parapecie, domowy eksperyment z wodą i olejem — takie rzeczy naprawdę wzmacniają to, czego uczy się w szkole.
• Zwróć uwagę na ZPT — zajęcia praktyczno-techniczne to doskonała okazja, żeby dziecko zbudowało pewność siebie. Chwal konkretne efekty pracy rąk, a nie tylko oceny.

Jak budować nawyk nauki od września?

Przejście do klasy IV to idealny moment, by od początku wypracować dobry rytm uczenia się. Więcej o tym, jak budować nawyk nauki u dziecka w klasach 4–8, piszemy w osobnym artykule: Nawyk nauki u dziecka w klasach 4–8 — plan od września.

---

Najczęstsze błędy

1. „Moje dziecko będzie miało biologię, geografię, chemię i fizykę naraz." Nie. Nowa przyroda to przedmiot interdyscyplinarny — łączy w sobie biologię, geografię, chemię i fizykę. To jeden zintegrowany przedmiot, oceniany jako całość, a treści są dobrane do wieku i możliwości czwartoklasisty.

2. „Reforma egzaminu ósmoklasisty nie dotyczy dziś czwartoklasistów." Dotyczy. W 2031 roku po raz pierwszy odbędzie się nowy egzamin ósmoklasisty. Dzieci wchodzące do klasy IV we wrześniu 2026 napiszą go właśnie w 2031 roku — w nowej formule.

3. „Oceny znikają." Stopnie 1–6 nie znikają. Zmiany w ocenianiu oznaczają większy nacisk na ocenę opisową, informację zwrotną i rozwój kompetencji — nie likwidację stopni.

4. „Tydzień projektowy jest obowiązkowy od razu." W pierwszym roku jest fakultatywny. Obowiązkowy będzie od 1 września 2027 roku. Twoja szkoła może, ale nie musi go wprowadzić w 2026/2027.

5. „Edukacja zdrowotna jest nadal dobrowolna." Już nie. Od września 2026 r. to przedmiot obowiązkowy. Nieobowiązkowa pozostaje tylko część o zdrowiu seksualnym — o udziale w niej decyduje rodzic.

6. „Skoro wszystko jest nowe, to dziecko nie da rady." W praktyce zmiany zostały rozłożone na kilka lat. Reforma jest wdrażana stopniowo właśnie po to, żeby zarówno uczniowie, jak i nauczyciele mieli czas na adaptację.

---

Checklista

Gotowa lista dla rodzica czwartoklasisty na start roku szkolnego 2026/2027:

• Sprawdź plan lekcji dziecka — zidentyfikuj nowe przedmioty: przyroda, ZPT, edukacja zdrowotna
• Przygotuj zeszyt i przybory na każdy przedmiot (10 przedmiotów + edukacja zdrowotna + wychowawca)
• Zdecyduj, czy dziecko ma uczestniczyć w nieobowiązkowej części edukacji zdrowotnej (zdrowie seksualne), i przekaż decyzję szkole
• Porozmawiaj spokojnie z dzieckiem o zmianach — bez straszenia
• Zaplanuj kącik do nauki w domu z miejscem na przechowywanie materiałów
• Ustal stałą porę odrabiania zadań — nowy rytm wymaga nowego nawyku
• Po pierwszym sprawdzianie zapytaj: „Co nauczyciel powiedział, że możesz poprawić?"
• Zaplanuj wspólny spacer lub eksperyment domowy wspierający przyrodę
• Zapoznaj się z dziennikiem elektronicznym — nowi nauczyciele, nowe komunikaty
• Ustal z dzieckiem zasady korzystania z telefonu w domu
• Daj dziecku 2–3 tygodnie na adaptację, zanim wyciągniesz pochopne wnioski

---

Podsumowanie

Od 1 września 2026 roku Twoje dziecko wchodzi do klasy IV według zupełnie nowych zasad. To szczególnie ważny moment, bo czwartoklasista jednocześnie przechodzi z edukacji wczesnoszkolnej do nauczania przedmiotowego. Czwartoklasiści będą pierwszym rocznikiem, który rozpocznie drugi etap szkoły podstawowej według nowych zasad.

Reforma „Kompas Jutra" dodaje przyrodę (3 h tygodniowo), zajęcia praktyczno-techniczne zamiast techniki (2 h), obowiązkową edukację zdrowotną (1 h) i nowe podejście do oceniania — więcej informacji zwrotnej, mniej mechanicznego wkuwania. Co ważne, ci sami uczniowie za pięć lat napiszą egzamin ósmoklasisty już w nowej formule.

Klucz dla rodzica? Spokój i obserwacja. Reforma nie jest rewolucją z dnia na dzień — jest przemyślanym, rozłożonym na lata procesem. Twoje wsparcie, zainteresowanie tym, co dziecko robi w szkole, i dobre nawyki nauki w domu zrobią więcej niż jakikolwiek kurs przygotowawczy.

Jeśli widzisz, że dziecko potrzebuje dodatkowego wsparcia na starcie klasy IV — w nadrobieniu zaległości z języka polskiego, matematyki lub pierwszych tygodni przyrody — Students with Benefits może pomóc z indywidualnym planem nauki dopasowanym do nowego programu.

FAQ

Najczęściej zadawane pytania

Czym jest nowa podstawa programowa Kompas Jutra dla klasy IV?

To reforma edukacji wdrażana przez MEN od 1 września 2026 roku, obejmująca klasę I i IV szkoły podstawowej. Wprowadza nowe przedmioty (przyroda, zajęcia praktyczno-techniczne), zmienia siatkę godzin i kładzie nacisk na kompetencje zamiast pamięciowego wkuwania materiału.

---

Jakie nowe przedmioty pojawiają się w klasie czwartej w 2026 roku?

W klasie IV od września 2026 pojawiają się: przyroda (3 godziny tygodniowo) i zajęcia praktyczno-techniczne zamiast techniki (2 godziny tygodniowo). Obowiązkowa staje się też edukacja zdrowotna (1 godzina tygodniowo). Łącznie klasa czwarta ma 27 godzin zajęć w tygodniu.

---

Czy w klasie IV będzie biologia i geografia jako osobne przedmioty?

Nie. Od roku szkolnego 2026/2027 uczniowie klasy IV mają zintegrowany przedmiot przyroda (3 godziny tygodniowo), który łączy elementy biologii, geografii, chemii i fizyki. Osobna biologia i geografia pojawiają się dopiero w klasie VII.

---

Czy edukacja zdrowotna jest obowiązkowa w klasie IV?

Tak — od 1 września 2026 r. edukacja zdrowotna jest przedmiotem obowiązkowym w klasach IV–VIII, w wymiarze 1 godziny tygodniowo. Nieobowiązkowa pozostaje tylko część dotycząca zdrowia seksualnego; o udziale dziecka w tych zajęciach decyduje rodzic.

---

Czy reforma Kompas Jutra zmienia egzamin ósmoklasisty dla dzieci, które w 2026 idą do klasy IV?

Tak — i to ważna informacja. Dzieci wchodzące do klasy IV we wrześniu 2026 ukończą klasę VIII w roku szkolnym 2030/2031 i napiszą egzamin ósmoklasisty wiosną 2031 roku — już w nowej formule. Reforma egzaminu ich dotyczy.

---

Czy oceny 1–6 znikają w nowej podstawie programowej?

Nie. Stopnie w skali 1–6 pozostają. Reforma kładzie natomiast większy nacisk na informację zwrotną — uczeń powinien dowiedzieć się nie tylko, jaką dostał ocenę, ale też co zrobił dobrze i co warto poprawić.

---

Czy tydzień projektowy jest obowiązkowy w klasie IV od września 2026?

Nie. W roku szkolnym 2026/2027 tydzień projektowy jest fakultatywny — szkoła może, ale nie musi go wprowadzić. Obowiązkowy stanie się od roku szkolnego 2027/2028, najpierw w klasach IV i V.

---

Jak pomóc dziecku w przejściu do klasy IV w roku reformy?

Warto porozmawiać z dzieckiem o zmianach bez straszenia, przygotować przybory na wszystkie nowe przedmioty, ustalić stałą porę odrabiania zadań i dać dziecku 2–3 tygodnie na adaptację. Przy pierwszych ocenach pytaj nie tylko o stopień, ale też o to, co nauczyciel powiedział do poprawy.